در این مقاله ترکیبی از مستندات تاریخی و آخرین یافتههای تحقیقاتی (برآورد مارس ۲۰۲۶) که تحولات زیرساختی و سرمایهگذاری در شهرک های صنعتی عمان را در چارچوب چشمانداز ۲۰۴۰ بررسی می کند، جمع آوری شده است.
۱. شهرک صنعتی الرسيل (Rusayl Industrial City)
الرسيل به عنوان قطب صنعتی پایتخت، اکنون در حال گذار از یک منطقه تولیدی صرف به یک منطقه هوشمند و چندمنظوره است.
- تاریخچه: تأسیس در ۱۹۸۳؛ افتتاح رسمی در ۱۹۸۵.
- مساحت و اراضی: مساحت کل به ۱۰.۹ میلیون متر مربع افزایش یافته که ۹.۵ میلیون متر مربع آن برای سرمایهگذاری تخصیص یافته است.
- وضعیت عملیاتی: نرخ اشغال در مناطق توسعهیافته ۹۸٪ است و بیش از ۳۰۰ واحد صنعتی فعال در آن مستقر هستند.
- صنایع مستقر: محصولات شیمیایی، باتری، کابلهای فیبر نوری، مواد غذایی، منسوجات، پوشاک، لوازم التحریر و رنگ.
- پروژه راهبردی Uptown: توسعه منطقه مسکونی و تجاری برای ایجاد محیط زندگی و کار یکپارچه.
- نرخ اجاره: ۱ ریال عمان در هر متر مربع سالانه.
۲. شهرک صنعتی صحار (Sohar Industrial City)
صحار به دلیل نزدیکی به بندر جهانی صحار و بازارهای امارات، بزرگترین قطب جذب سرمایههای خارجی در سال ۲۰۲۴ بوده است.
- مساحت و اراضی: مساحت کل ۲۸.۹ میلیون متر مربع است که ۲۳.۷ میلیون متر مربع آن برای سرمایهگذاری آمادهسازی شده است.
- سرمایهگذاری: جذب ۵۳ میلیون ریال عمان سرمایهگذاری جدید تنها در نیمه اول ۲۰۲۴؛ مجموع سرمایهگذاریها به بیش از ۳۹۵ پروژه میرسد.
- صنایع مستقر: سنگ مرمر، بازیافت کاغذ، شویندهها، چرم، مبلمان، نوشیدنی، شیشه، میلههای فولادی و روغن موتور.
- پروژههای شاخص: نیروگاه خورشیدی ۹۷ مگاواتی برای تأمین انرژی پایدار و ارزان صنایع؛ توسعه خوشهی اقتصادی یکپارچه بخش معدن.
- نرخ اجاره: ۱ ریال عمان در هر متر مربع سالانه.
۳. شهرک صنعتی ريسوت (Raysut Industrial City)
این شهرک در نزدیکی مرزهای جنوبی و بازارهای شرق آفریقا، بر صنایع دارویی و تأمین زنجیره لجستیک دریایی تمرکز دارد.
- مساحت: توسعه به ۳.۹ میلیون متر مربع؛ فضای سرمایهگذاری در دسترس: ۳.۳ میلیون متر مربع.
- سرمایهگذاری: جذب بیش از ۲۵۶.۵ میلیون دلار سرمایهگذاری جدید؛ میزبانی از بیش از ۲۰۰ پروژه.
- صنایع مستقر: لولههای PVC، لوازم پزشکی، فرآوری ماهی، مرغ منجمد، آرد، کودهای شیمیایی و هیترهای خورشیدی.
- توسعه زیرساخت: اجرای فاز ۴ توسعه و بهبود مناطق تجاری در برنامه ۲۰۲۶-۲۰۳۰.
۴. شهرک صنعتی نزوى (Nizwa Industrial City)
نزوى قلب تپنده صنایع داخلی عمان است که نقش کلیدی در پشتیبانی از صنایع نفت و گاز استان داخلیه دارد.
- مساحت: افزایش به ۷ میلیون متر مربع با الحاق فازهای جدید.
- سرمایهگذاری: میزبانی از بیش از ۱۴۶ پروژه صنعتی؛ افتتاح کارخانه تولید مایعات داخل وریدی (IV) با سرمایه ۲۵.۹ میلیون دلار در سال ۲۰۲۵.
- صنایع مستقر: سرامیک، بستهبندی چای، آب معدنی، ریختهگری آهن، خدمات نفت و گاز و صنایع غذایی.
- توسعه نوین: اجرای فاز ۵ توسعه شامل بازسازی مناطق مسکونی و گسترش زیرساختهای جادهای.
۵. شهرک صنعتی صور (Sur Industrial City)
صور با مساحت گسترده خود، مرکز ثقل انرژی و صنایع سنگین در جنوب شرقی عمان است.
- مساحت: مساحت کل ۳۶ میلیون متر مربع است که ۲۳.۶ میلیون متر مربع آن برای سرمایهگذاری آماده است.
- تعداد پروژهها: بیش از ۱۱۸ واحد بزرگ صنعتی.
- صنایع مستقر: گاز طبیعی مایع (LNG)، اوره، آمونیاک، بتن آماده، صنایع ماهیگیری و مبلمان چوبی.
- پروژههای جدید: احداث تأسیسات تعمیرات کشتی و دهکده کارگری پیشرفته.
- مشوق ویژه: ۱۰۰٪ معافیت اجاره برای ۲ سال اول و ۵۰٪ معافیت برای ۳ سال بعدی.
۶. شهرک صنعتی البريمي (Buraimi Industrial City)
این شهرک در مرز با امارات، در سال ۲۰۲۵ رکوردهای جدیدی در جذب سرمایه ثبت کرده است.
- سرمایهگذاری: حجم کل سرمایهگذاری به ۲۸۷.۵ میلیون ریال عمان رسیده است (تا ژوئن ۲۰۲۵)؛ ثبت ۳۳ درخواست سرمایهگذاری جدید در نیمه اول ۲۰۲۵.
- صنایع جدید: تمرکز بر بازیافت لاستیک، تولید باتری و متالورژی آهن.
- تعداد قراردادها: ۱,۶۴۵ قرارداد سرمایهگذاری برای بیش از ۱.۷ میلیون متر مربع زمین اجاره شده.
- زیرساخت: جاده دو بانده محضه-البریمی برای اتصال مستقیم به مناطق آزاد امارات و عمان.
- نرخ اجاره: ۵۰۰ بیسه برای هر متر مربع سالانه.
۷. منطقه ویژه اقتصادی الروضه (Al Rawdah SEZ)
تحول ساختاری بزرگ: الروضه اکنون به یک منطقه ویژه اقتصادی فرامرزی تحت مدیریت مشترک OPAZ و DP World تبدیل شده است.
- موقعیت: استان البریمی (ولایت محضه)؛ نقطه صفر مرزی عمان و امارات.
- مساحت: فاز اول ۱۴ کیلومتر مربع (آمادهسازی برای واگذاری اراضی از انتهای ۲۰۲۷)؛ قابلیت توسعه تا ۲۴ کیلومتر مربع.
- پروژههای کلیدی: احداث بندر خشک (Dry Port) با مساحت ۲۰۰,۰۰۰ متر مربع و ظرفیت ۱.۲۴ میلیون TEU.
- صنایع هدف: لجستیک، صنایع دارویی، پتروشیمی، متالورژی و فرآوری مواد غذایی.
- مشوقهای طلایی: معافیت مالیاتی شرکتها برای ۱۵ سال (قابل تمدید تا ۵ سال بیشتر) و ۰٪ حقوق گمرکی.
۸. واحة المعرفة مسقط (Knowledge Oasis Muscat – KOM)
قلب فناوری و نوآوری عمان که در حال تبدیل شدن به یک شهر هوشمند است.
- تعداد شرکتها: بیش از ۱۹۴ شرکت دانشبنیان.
- ساختمان Central 7: تکمیل و بهرهبرداری به عنوان مرکز استقرار استارتآپهای AI و اینترنت اشیا (IoT).
- خدمات: کاهش ۵۰ درصدی هزینه مجوز فعالیتهای فناوری اطلاعات.
- نرخ اجاره دفاتر: ۷ تا ۹ ریال عمان ماهانه برای هر متر مربع (بسته به ساختمان).
۹. شهرک صنعتی سمائل (Sumail Industrial City)
سمائل به عنوان نزدیکترین شهرک صنعتی به مسقط، قطب امنیت غذایی و لجستیک است.
- مساحت: افزایش به ۱۱.۹ میلیون متر مربع؛ مساحت سرمایهگذاری: ۵.۶ میلیون متر مربع.
- صنایع مستقر: مصالح ساختمانی، فولاد، مبلمان و مجتمعهای صنایع غذایی.
- پروژههای جدید: بومیسازی صنایع PET (پلیاتیلن ترفتالات) و توسعه انبارهای هوشمند.
- تعداد سرمایهگذاری: ۱۶۹ پروژه فعال.
۱۰. شهرکهای جدید و پروژههای هیدروژن سبز
- شهرک صنعتی المضيبي (Al-Mudhaibi): افتتاح در ۲۰۲۱؛ جذب ۱۳ پروژه با سرمایه ۱۱ میلیون ریال تا پایان ۲۰۲۵؛ تمرکز بر معدن و صنایع غذایی.
- شهرک صنعتی عبري (Ibri): مساحت ۱۰ میلیون متر مربع؛ تمرکز بر صنایع سبک و لجستیک با ۱۷ پروژه فعال.
- شهرک صنعتی محاس (Mahas): مساحت ۱.۵ میلیون متر مربع در مسندم؛ ۵۰۰ بیسه اجاره سالانه؛ تمرکز بر بتن، آسفالت و بازیافت روغن.
- شهرک صنعتی مدحاء (Madha): افتتاح رسمی در ۲۰۲۴ با مساحت ۱.۵ میلیون متر مربع؛ موقعیت استراتژیک در خاک امارات برای صادرات مستقیم.
- پروژه الکامل والوافی: مناقصه نیروگاه خورشیدی ۲۸۰ مگاواتی با سرمایه ۸۵ میلیون ریال که در انتهای ۲۰۲۷ وارد مدار میشود.
۱۱. مشوقها و شاخصهای کلان ۲۰۲۶ (بر اساس بودجه جدید)
| شاخص / مشوق | جزئیات عملیاتی ۲۰۲۶ |
| مالیات بر درآمد | ۰٪ برای ۵ سال (UAERate: 9%) |
| تعرفه برق صنعتی | ۱۲-۱۸ بیسه/kWh (۵۰٪ ارزانتر از دبی) |
| هزینه خدمات عمومی | ۰.۷۵ ریال/متر مربع سالانه |
| مالکیت خارجی | ۱۰۰٪ در تمامی شهرکها |
| بومیسازی (Omanization) | نرخ ۳۸٪ در کل شهرکها؛ هدف ۴۴٪ تا ۲۰۳۰ |
دیدگاهتان را بنویسید